menu

Componisten geboren tussen 1540 en 1559 

William Byrd (~ 1543 – 1623)

William Byrd was een Engels componist uit de late renaissance. Hij was één van de grootste componisten van zijn generatie. Byrd kreeg als kind muziekles van Thomas Tallis. Byrd wordt gerekend tot de zogenaamde virginalisten (groep Engelse componisten uit het eind van de 16e en begin 17e eeuw die muziek voor het virginaal of klavecimbel componeerden). In 1563 werd hij, ondanks zijn jeugdige leeftijd, benoemd tot organist van de kathedraal in Lincoln. In 1575 kreeg hij (samen met Tallis) vergunning van Koningin Elizabeth I voor het drukken en verkopen van muziek. Als dank daarvoor droegen de twee componisten in hetzelfde jaar Cantiones Sacrae aan haar op. Als katholiek werd hij herhaaldelijk vervolgd voor het afwijzen van het Anglicanisme. Niettemin bleef hij in de gunst van de koningin, waarschijnlijk omdat hij zonder onderscheid componeerde voor de anglicaanse en de katholieke eredienst. Hij schreef zowel geestelijke als wereldlijke muziek, zowel vocale werken als instrumentale muziek. Zijn oeuvre bevat onder andere 61 Latijnse motetten in twee boeken met Cantiones Sacrae, 99 Latijnse motetten in twee boeken Gradualia, 61 beurtzangen, 3 missen (voor 3, 4 en 5 stemmen), psalmen, sonnetten, liederen, canons, liefst 120 stukken voor klavier (spinet, virginaal, clavichord en orgel) en madrigalen.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven



Tomás Luis de Victoria (~ 1548 – 1611)

Tomás Luis de Victoria, soms ook (in het Italiaans omgezet) aangeduid als Tommaso Luigi da Vittoria, was een Spaans componist. Victoria wordt beschouwd als één van de grootste Spaanse componisten van zijn tijd. Op jonge leeftijd werd Victoria door Filips II van Spanje naar Rome gestuurd om daar te studeren. Hij werd priester en trad toe tot de congregatie van de Oratorianen. In 1586 keerde hij terug naar Spanje. Daar kwam hij in Madrid in dienst van Maria van Spanje. Zijn muziek toont in haar polyfonie verwantschap met die van Giovanni Pierluigi da Palestrina, bij wie hij in Rome mogelijk gestudeerd heeft. Victoria leefde tijdens het hoogtepunt van de contrareformatie en de muziek die hij schreef bestond dan ook voornamelijk uit religieuze, vocale werken, zoals missen en motetten. Zijn bekende requiem, Officium Defunctorum, wordt nog geregeld uitgevoerd.

Wikipedia (Engels)

Muziekvoorbeelden

naar boven



Jacobus ‘Gallus’ Handl (1550 – 1591)

Jacobus Gallus Carniolus Handl was een Sloveens componist en cisterciënzer monnik. Hij verwierf bekendheid met zijn sacrale muziek. Gallus componeerde zestien missen, 374 motetten en 100 madrigalen. Zijn zesdelige Opus musicum uit 1577 bevat een aantal motetten ten behoeve van de liturgie voor feestdagen en de liturgie door het jaar. Zijn O magnum mysterium werd in 1586 gedrukt en bevat motetten vanaf de advent tot aan septuagesima (derde zondag voor de vastentijd). Het zijn achtstemmige werken die Venetiaanse invloed verraden, onder andere vanwege de gebruikte coro spezzato techniek: een dubbelkoor wordt hierin verdeeld in twee groepen. Behalve de strenge polyfonie nemen de kleurige Venetiaanse koorstijl en moderne harmoniek een grote plaats in zijn werken in. Inspiratie putte Gallus uit het werk van de Vlaming Orlando di Lasso, de Zwitser Ludwig Senfl en de Duitser Jobst von Brandt. Er is eveneens een werk bewaard dat een bewerking van een compositie van de Fransman Thomas Crecquillon is.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven


Emilio de'Cavalieri (~ 1550 – 1602)

Emilio de'Cavalieri – geboren in Rome – was een Italiaans componist. Ook was hij diplomaat, organist, choreograaf en danser. Hij was een telg uit een aristocratische en muzikale familie. Tijdens zijn werk in Rome raakte hij bevriend met kardinaal Ferdinando de' Medici. Nadat deze in 1587 zijn broer opvolgde als Groothertog van Toscane nam hij Emilio in 1588 mee naar Florence, waar hij leiding gaf aan musici, kunstenaars en ambachtslieden. Zijn grote kracht lag in het componeren van intermedi, een soort grootse theaterstukken met muziek en dans tussen de aktes, en aldus een voorloper van de opera. Deze intermedi werden opgevoerd bij belangrijke festiviteiten, zoals huwelijken. In de jaren 90 van de 16e eeuw reisde hij veelvuldig als diplomaat naar Rome, maar ging door met zijn werk als componist. Het was te Rome waar hij de Rappresentazione di Anima e di Corpo voor het eerst opvoerde, en wel in februari 1600. Dit werk wordt wel beschouwd als het eerste oratorium. Het is de'Cavalieri's beroemdste werk geworden. Andere werken zijn madrigalen, en klaagliederen die gebaseerd zijn op de profeet Jeremia.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven


Orazio Vecchi (1550 – 1605)

Orazio Vecchi was een Italiaans componist van de late renaissance. Hij werkte samen met Claudio Merulo en Giovanni Gabrieli van de Venetiaanse school. In 1594 werd zijn madrigale komedie L'Amfiparnaso in Modena opgevoerd, zijn bekendste compositie. De madrigale komedie was een nieuwe vorm waarin madrigalen gegroepeerd werden. Het was een lichte, populaire en dramatische entertainmentvorm van de late 16de eeuw, die als een voorloper van de opera wordt beschouwd.

Wikipedia (Engels)

Muziekvoorbeelden

naar boven


Giulio Caccini (1551 – 1618)

Giulio Caccini was een Italiaans componist, docent, zanger, instrumentalist en schrijver in de overgang van late Renaissance naar vroege Barok. Hij was een belangrijk pionier in deze tijd, waarin de opera ontstond. Belangrijk was zijn lidmaatschap aan de Camerata fiorentina, de kring rond graaf Giovanni de' Bardi. Caccini stelde dat hij van de Camerata meer had opgestoken dan van de 30 jaar contrapunt studeren. In deze kring van humanisten, schrijvers en geleerden was hij een gerespecteerd lid. In 1589 componeerde en dirigeerde Caccini de muziek van de door De' Bardi gemaakte grootscheepse intermedii ("tussenspelen") bij het huwelijk van Ferdinando I de' Medici met Christine van Lotharingen. Deze tussenspelen waren omvangrijke muzikale composities met dramatisch en visueel spektakel. Caccini was in 1600 aanwezig voor het huwelijk van Maria de' Medici met Hendrik IV van Frankrijk. Er lijkt flink wat afgunst tussen de musici te zijn geweest. Zo verbood Caccini zijn zangers mee te werken aan Peri’s opera Eurydice (met een libretto van Rinuccini) en schijnt hij ook composities van hemzelf aan die opera te hebben toegevoegd. Feitelijk zijn er slechts twee madrigaalbundels die met zekerheid door Caccini gecomponeerd zijn (1601 en 1614). Een geliefde solo hieruit is Amarilli, mia bella.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven



Luca Marenzio (~ 1553 – 1599)

Luca Marenzio was een Italiaanse componist en zanger van de late renaissance. Hij was een van de beroemdste componisten van madrigalen. In totaal schreef Marenzio ongeveer 500 madrigalen, variërend van de lichtste tot de meest serieuze stijlen, vol met woordschildering, chromatiek en andere kenmerken van de late madrigale stijl. Hoewel Marenzio ook sacrale muziek schreef in de vorm van missen, motetten en madrigali spirituali (madrigalen op basis van religieuze teksten), is zijn blijvende erfenis de enorme productie aan madrigalen. Ze variëren enorm in stijl, techniek en toon in de twee decennia van zijn productieve periode. Voor Marenzio was altijd de tekst leidend, waardoor elk muziekstuk geheel op zichzelf staat. Zijn vroegere madrigalen werden model voor de nieuwe school van madrigale compositie in Engeland.

Wikipedia (Engels)

Muziekvoorbeelden

naar boven



Giovanni Gabrieli (~1555 – 1612)

Giovanni Gabrieli was een componist, organist en priester uit Venetië. Hij geldt als de grootste Venetiaanse componist uit de late renaissance, één van de belangrijkste musici uit zijn tijd en een schoolvoorbeeld van de veranderde tijdgeest die het begin inluidde van een nieuw tijdperk: de Barok. Bij zijn dood in 1612 liet Gabrieli een uitzonderlijk oeuvre van instrumentale muziek waarin genres als de canzona, sonata en het motet vertegenwoordigd zijn. Giovanni Gabrieli ontwikkelde een bijzondere polychorale techniek (cori spezzati) waaraan tot op heden zijn naam verbonden is. Giovanni kreeg zijn eerste muzikale vorming bij zijn oom Andrea Gabrieli. Hun relatie was zo nauw dat Giovanni zich beschouwde als zijn zoon. Gelijkenissen tussen verschillende madrigalen en motetten zijn dan ook niet toevallig. Gionanni Gabrieli had ook les van Orlandus Lassus in München. In 1584 verving hij Claudio Merulo als organist in de basiliek van San Marco in Venetië.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven



Thomas Morley (1557 – 1602)

Thomas Morley was een Brits componist uit de Elizabethaanse periode. In 1596 verkreeg hij het monopolie van Koningin Elizabeth op het drukken van muziekpartituren, dat voorheen aan William Byrd had toebehoord. In totaal publiceerde hij negen boeken met madrigalen, het genre waarmee hij bekend is gebleven: Morley heeft een reputatie als een virtuoos componist van lichte meerstemmige liederen. Ook vertaalde hij vele Italiaanse madrigalen naar het Engels. Het meest wordt Morley herinnerd als de samensteller van de anthologie The Triumphs of Oriana. Morley componeerde eveneens een belangrijk pedagogisch muziekboek, A Plaine and Easie Introduction to Practicall Musicke, uit 1597. Tot zijn bekendste liederen behoren Now is the Month of Maying, April is in my Mistress' Face en It was a Lover and his Lass, waarvan de tekst uit Shakespeares As You Like It komt. In 1600 publiceerde hij nog een boek met luitliederen voor één stem; dit genre was toen in opmars en werd vooral door Dowland beoefend. Morley zette voor de uitvaart van Elizabeth I de begrafenisriten uit het Book of Common Prayer op muziek, en deze werden gedurende de 17de eeuw standaard gezongen op begrafenissen in Westminster Abbey.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven