menu

Componisten geboren tussen 1560 en 1579 

Lodovico Grossi da Viadana (~1560 – 1627)

Lodovico Grossi da Viadana was een Italiaans componist en monnik. Hij was een der eerste componisten van concerterende kerkmuziek. In oude geschiedenisboeken dicht men Viadana de 'uitvinding' van de basso continuo-praktijk toe. Hij was een vruchtbaar componist van kerkmuziek. Zijn Concerti ecclesiastici op.12 (1602) is chronologisch de eerste publicatie van kerkmuziek met basso continuo. De concerten zijn voor een, twee, drie of vier solozangers met basso continuo en zijn zo geschreven dat ze ook uitgevoerd kunnen worden als een of meer van deze stemmen ontbreken. Bij de concerten voor drie stemmen is de basso continuo (met gedeeltelijk becijferde bas) noodzakelijk, maar die met vier solisten kunnen wel zonder basso continuo uitgevoerd worden. Zijn Salmi a 4 cori op.27 behoren tot zijn beste werken. De concertante stijl wordt hier gebruikt door contrast tussen de vijf solostemmen, drie vierstemmige koren en instrumenten (drie orgels, chitarrone, strijkers, cornetti, fagotten en trombones).

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven


Jacopo Peri (1561 – 1633)

Jacopo Peri, geboren in Rome, was naast componist zanger en harpist. Hij studeerde in Florence bij Malvezzi. Rond 1588 ging hij werken aan het hof van de Medici, waar hij vanwege zijn lange gouden lokken de bijnaam Il Zazzerino verwierf. Als lid van het Bardi camerata was hij nauw betrokken bij de ontwikkelingen in de muziek die naar de opera leidden. Hij was de eerste die de stile rappresentativo verwerkte in een compleet dramatisch werk. Zijn werk Dafne staat bekend als de eerste opera. Het libretto is van de hand van Ottavio Rinuccini. De opvolger Euridice is het oudste werk dat geheel bewaard is gebleven. Het werd gecomponeerd ter gelegenheid van het huwelijk van koning Hendrik IV van Frankrijk met Maria de' Medici in 1600. Weer was het libretto van Rinuccini. Peri schreef daarna nog één opera: Adone, en kleiner werk in samenwerking met Marco Da Gagliano, Lo sposalizio di Medoro e Angelica en La Flora.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven


Jan Pieterszoon Sweelinck (1562 – 1621)

Jan Pieterszoon Sweelinck was een Nederlands componist, organist, klavecinist en muziekpedagoog. Hij geldt als de belangrijkste (Noord)Nederlandse componist van de Vroegmoderne Tijd, in de overgang van renaissance- naar barokmuziek. Zijn toccata's en fantasia's zijn in stilistisch opzicht nauw verwant met klaviercomposities van Andrea Gabrieli, de organist van de San Marco. Sweelincks reputatie in Amsterdam was zeer groot. Hij had de bijnaam de Amsterdamse Orpheus en verkeerde onder rijke en ontwikkelde kooplieden. Doordat tal van jonge Duitse musici naar de Amsterdamse meester trokken oefende Sweelinck grote invloed uit op de ontwikkeling van de orgel- en klavecimbelmuziek, met name in noordelijk Duitsland. Zijn invloed zou zelfs reiken tot aan de jonge Johann Sebastian Bach, die in de orgelmeesters Johann Adam Reincken uit Hamburg en in Dieterich Buxtehude uit Lübeck – zelf leerlingen van Sweelincks oud-leerling Heinrich Scheidemann – inspirerende voorbeeldfiguren vond. Sweelinck moet niet alleen een voortreffelijk componist zijn geweest. Over zijn talenten als briljant improvisator aan het klavecimbel en op het orgel werd bij zijn leven reeds hoog opgegeven. Ook ging een sterke roep van hem uit als muziekpedagoog.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven


John Bull (~1562 – 1628)

John Bull was een in Engeland geboren organist en componist. Hij was achtereenvolgens organist van de kathedraal in Hereford en de Koninklijke Kapel in Londen. Hij behaalde de doctorsgraad in de muziek in zowel Cambridge als Oxford. In 1613 ging hij naar Brussel, waar hij organist werd in de aartshertogelijke kapel en later van de kathedraal van Antwerpen, waar hij naast Peter Philips werkte. Bull verliet Engeland nadat hij door zijn controversiële levenswijze in opspraak was gekomen. Hij keerde er nooit meer terug en overleed in Antwerpen. Bull componeerde gezangen, liederen, koorwerken en een groot aantal composities voor orgel. Zijn composities staan erom bekend dat ze een grote vingervaardigheid van de uitvoerder eisen. Het bekendst zijn zijn vele fantasia's. Bull wordt naast William Byrd tot de belangrijkste van de virginalisten uit de Tudorperiode gerekend. De drie reeksen variaties die Bull op het kerstlied Een kindeken is ons gheboren componeerde, getuigen van de invloed van zijn Vlaamse omgeving in Brussel en Antwerpen en zijn overgeleverd.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven



John Dowland (~ 1563 – 1626)

John Dowland was een Engelse zanger, luitist en componist. In 1587 behaalde hij zijn baccalaureatus muziekwetenschappen aan de Universiteit van Oxford en een jaar later ook aan de Universiteit van Cambridge. Reisde naar Frankrijk, Duitsland, Italië (en later Denemarken) en keerde tegen het eind van de eeuw terug. In Dowlands tijd was melancholieke muziek in zwang en Dowland was er een belangrijke exponent van. Zijn bekendste werk is het lied Flow my tears, waar ook verschillende instrumentale versies van bestaan (Lachrimae or Seaven Teares Figured in Seaven Passionate Pavans voor gamba's en luit, en Lachrymae antiquae voor luit solo). Deze werken werden zeer populair in het West-Europa van de 17e eeuw. Zijn muziek had een belangrijke invloed op de ontwikkeling van het kunstzinnige lied.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven



Hans Leo Hassler (1564 – 1612)

Hans Leo Hassler von Roseneck was een Duits componist uit de Renaissance, vooral bekend om zijn chansons. Hij werd tijdens zijn jeugd in Neurenberg sterk beïnvloed door de muziek van Orlandus Lassus. In 1584 trok hij naar Venetië om er in de leer te gaan bij Andrea Gabrieli. Daar Gabrieli zelf nog een leerling van Lassus was geweest, werd de chansonstijl in Hassler nog versterkt. Hij inspireerde zich op het canzonetta, en componeerde daarnaast in de meerkorige stijl. Keerde later terug naar Duitsland. Hasslers werk vertoont sterk de invloed van het Italiaanse madrigaal, maar bouwt eveneens voort op de traditie van Lassus. Veel van wat hij naliet is van een uitzonderlijke kwaliteit en erg gevarieerd. Naast profane en religieuze meerstemmige liederen en psalmen, in het Duits en Italiaans, schreef hij een aantal instrumentale werken, veelal voor koperblazers. Het belang van Hassler zit hoofdzakelijk in zijn bemiddelende functie tussen de Duitse liedstijl en Italiaanse canzonette; hij effende de weg voor de vroege Duitse Barokmuziek. Zijn beroemdste lied is waarschijnlijk Mein Gmüth ist mir verwirret; deze melodie werd door Bach gebruikt als basis voor het koraal O Haupt voll Blut und Wunden uit diens Mattheuspassie.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven



Carlo Gesualdo (1566 – 1613)

Don Carlo Gesualdo, prins van Venosa, was een Italiaans componist uit de late Renaissance. Gesualdo kwam uit een muzikale familie. Waarschijnlijk zijn de eerste twee madrigaalbundels, alsook de canzonetta’s en de gaillardes voor 1590 geschreven. Ze hebben nog niet het dramatische karakter van de latere madrigalen. In Bundels III en IV valt het gebruik op van, voor die tijd, gewaagde intervallen zoals secundes en septiemen en een summiere behoefte om gevoelens, affecten, die bepaalde woorden zoals dolore en gioisca opriepen, in de muziek uit te drukken. Vooral de madrigaalbundels uit de latere periode laten zien hoe Gesualdo met de harmoniek experimenteerde en hoe goed zijn gevoel voor woordexpressie en dramatiek is.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven



Claudio Monteverdi (1567 – 1643)

Claudio Giovanni Antonio Monteverdi was een Italiaans componist, dirigent en oorspronkelijk ook werkzaam als violist en zanger. Monteverdi's werk markeert de overgang van renaissance naar barokmuziek. Hij was een groot en in zijn tijd geëerd musicus. De door Monteverdi geschreven opera's, waaronder L'Orfeo, worden algemeen erkend als de onmiskenbare hoogtepunten, waarmee de canon van de Westerse opera begint. Naast acht madrigaalboeken en opera's schreef Monteverdi kerkmuziek. Monteverdi heeft geen puur instrumentale werken nagelaten. Toch had hij een blijvend effect op de orkestpraktijk met bijvoorbeeld de introductie van tremolo en pizzicato. Ook het inbrengen van een operaorkest in de godsdienstige muziekpraktijk was nieuw. Dit paste goed in de barok, de op decoratie en praal gerichte Contrareformatie.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven



Thomas Tomkins (1572 – 1656)

Thomas Tomkins was een Brits componist en organist, die een aantal bekende anthems schreef. Hij stamde uit een muzikale familie; zijn vader, Thomas Tomkins senior, was koormeester in de kathedraal van St David's in Pembrokeshire, en leidde zijn vier zonen, die in hun tijd alle vier befaamde musici werden, op in de muziek. Thomas junior werd tot organist van de plaatselijke kathedraal benoemd. Op zijn tweeëntwintigste trok hij naar Londen, en ging in de leer bij William Byrd. In 1607 behaalde hij een graad in de muziek aan de universiteit van Oxford. Het is vooral zijn kooroeuvre dat hem blijvende roem heeft gegeven; met name When David heard that Absalom was slain en Above the stars my Saviour dwells zijn klassieke anthems uit het kerkelijke repertoire; O let me live, O let me die is een populair seculier werk. Hij heeft een groot oeuvre aan virginaalmuziek nagelaten. Barafostus Dreame, een eigenzinnige variatie op een oud herdersliedje, was een zeer populair virginaalwerk. Tomkins werd relatief oud en geldt daarmee als de laatste vertegenwoordiger van de virginalisten.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven



John Wilbye (1574 – 1638)

John Wilbye was een Brits componist uit de Renaissance. In 1598 publiceerde hij een madrigalenboek, First Sett of Madrigalls, gevolgd in 1609 door Second Sett of Madrigalls. De stijl van Wilbye, die vrijwel uitsluitend madrigalen componeerde, is enigszins conservatief, en sterker op de oude, polyfone Engelse traditie gericht dan op de Italiaanse muziek. Bekende madrigalen van hem zijn Softly, o softly drop, mine eyes; O wretched man en Adieu, sweet Amarillis. Doorgaans zijn de werken enigszins melancholisch. Wilbye is waarschijnlijk de bekendste van alle Engelse madrigalisten. Zijn composities zijn favoriet en vaak opgenomen in moderne collecties.

Wikipedia (Engels)

Muziekvoorbeelden

naar boven


John Coprario (~1575 – 1626)

John Coprario was een Engels componist die eigenlijk Cooper of Cowper heette, maar zijn naam, vermoedelijk om moderedenen, italianiseerde. Hij leverde grote bijdragen tot masques onder Jacobus I en schreef vele luitliederen. Het meest van al componeerde hij evenwel instrumentale muziek voor strijkers, waarvan zijn fantasia's, de zogenaamde consorts, het beroemdst zijn, zoals mag blijken uit de talloze 17de-eeuwse kopieën die ervan circuleerden. Daarenboven was Coprario de leermeester van William Lawes en schreef hij een leerboek, Rules How to Compose. De treurliederencollectie Funeral Teares behoort tot de bekendste werken van Coprario, wiens opvallend ritmische en melodisch ongebruikelijke oeuvre — men kan van 'special effects' spreken — in het algemeen heeft meegeprofiteerd van de heropleving van de Oude Muziek in de late 20e eeuw.

Wikipedia

Muziekvoorbeelden

naar boven


Alfonso Ferrabosco, de jongere (~1575 – 1628)

Alfonso Ferrabosco, de jongere was een Engels componist en violist van Italiaanse afkomst. Hij was een overgangsfiguur tussen de renaissance en de barok. Ferrabosco heeft samen met Ben Jonson samengewerkt in verschillende projecten, waaronder The Masque of Blackness (1605) en schreef muziek voor een aantal andere masques. Zijn muziek werd uitgegeven door John Browne in 1609, waaronder een aantal zettingen van gedichten van John Donne en Thomas Campion, evenals luit- en vioolmuziek. Hij schreef regelmatig in de nieuwe declamatorische barokstijl, en hoewel hij nooit naar Italië ging, was hij goed bewust van hedendaagse Italiaanse muziek.

Wikipedia (Engels)

Muziekvoorbeelden

naar boven


Giovanni Maria Trabaci (~1575 – 1647)

Giovanni Maria Trabaci was een Italiaans componist en organist. Hij was een productieve componist, van wie ongeveer 300 werken in meer dan 10 publicaties bewaard zijn gebleven. Hij was vooral belangrijk door zijn klaviermuziek, waaronder ricercares, canzona’s en toccata’s verzameld in twee publicaties. Door zijn sterke harmonische taal, met onverwachte modulaties naar ver verwijderde sleutels en experimenten met structuur in deze werken is Girolamo Frescobaldi beïnvloed. Hij schreef ook talrijke kerkelijke vocale werken, maar deze zijn in het algemeen meer conservatief.

Wikipedia (Engels)

Muziekvoorbeelden

naar boven


Ennemond Gaultier (1575 – 1651)

Frans luitist en componist. Ennemond Gaultier behoorde tot de beste luitisten van zijn tijd. Hij was page van de hertogin van Monmorency in Languedoc. In 1600 kwam hij in dienst van Marie de Médicis, waar hij in 1620 kamerheer werd. Hij was beroemd als luitist en als leraar. Onder zijn leerlingen moeten worden gerekend Marie de Médicis en kardinaal Richelieu. Omstreeks 1630 was hij aan het Engelse hof en speelde voor Charles I, de koningin Henriette Marie en de hertog van Buckingham. Hij trok zich terug in Dauphiné in 1631, toen Marie de Médicis verbannen werd. Hij schreef verscheidene werken voor de luit.

Wikipedia (Engels)

Muziekvoorbeelden

naar boven



Thomas Weelkes (~ 1576 – 1623)

Thomas Weelkes was een Engelse componist en organist. Thomas Weelkes is bekend om zijn vocale muziek, vooral zijn madrigalen en kerkmuziek. Weelkes schreef meer Anglicaanse gezangen dan welke andere belangrijke componist van die tijd. Weelkes' madrigalen worden vaak vergeleken met die van John Wilbye. Beide componisten waren geïnteresseerd in woordschildering. Weelkes' madrigalen zijn zeer chromatisch en gebruiken gevarieerd organisch contrapunt en onconventioneel ritme in hun constructie. Weelkes was bevriend met de madrigalist Thomas Morley die in 1602 overleed, toen Weelkes midden twintig was. Weelkes herdacht zijn dood in een lied genaamd A Remembrance of my Friend Thomas Morley, ook bekend als 'de dood heeft me beroofd'. Sommige van Weelkes' madrigalen werden tijdens de achttiende en negentiende eeuw in populaire verzamelingen herdrukt.

Wikipedia (Engels)

Muziekvoorbeelden

naar boven